Het heeft waarschijnlijk met een soort evolutionair overlevingsmechanisme te maken. Als je veel bloed verliest, is het handiger dat je bloeddruk en hartslag daalt, want dan verlies je minder bloed. Kans op overleven is daardoor groter. Alleen bij een bloedfobie is deze reflex te heftig en te snel en kan dit leiden tot flauwvallen, omdat je hersenen door een daling in bloeddruk te weinig zuurstof krijgen (vasovagale syncope).
Bij alle andere fobieën zie je juist een hogere hartslag, hogere bloeddruk en bijv ook hyperventilatie. Door hyperventilatie wordt je ook licht in het hoofd, waardoor mensen bang zijn dat ze flauwvallen. Er zit alleen een heel ander mechanisme achter, je lichaam maakt zich klaar om te vechten of te vluchten. Je zit vol adrenaline en dan val je juist niet flauw. In een vlucht of vechtsiruatie is flauwvallen namelijk niet de beste overlevingsstrategie. Shit een leeuw en je valt flauw, RIP.
Behandeling van een bloedfobie verschilt daarom ook enigszins van andere fobieën. Bij een prikfobie is het daarom handig om te weten of er geen bloedfobie onder ligt. Bij sommige mensen met een ‘prikfobie’ is het eigenlijk een gecamoufleerde bloedfobie. Alleen de gedachte al aan dat ze bloed uit je halen kan al een vasovagale reactie veroorzaken.